Nevruz Günleri Oruç Tutmak


Nevruz, Mihrican ve benzeri gibi müşrik bayramlarına gelince cumartesi günü oruç tutmayı mekruh saymayan arkadaşlarımız ve diğerleri belki bu günlerde de oruç tutmayı mekruh görmezler, hatta belki de müşriklere ters düşmek olur diye bu günlerde oruç tutmayı müstahab sayabilir ler. Fakat arkadaşlarımızın çoğu bu günlerde oruç tutmayı mekruh saymışlardır. 

Oğlu Abdullah'ın rivayet ettiğine göre Hanbelî, Hz. Enes ile Hasan-ı Basrî'nin Nevruz ve Mihrican günlerinde oruç tutmanın mekruh olduğunu söylediklerini belirtmiştir. Acaba bu rivayet, Hanbelî'nin bu konudaki kendi görüşünü de belirtici midir? Arkadaşlarımızın bu meseledek i görüşleri, “belirler” ile “belirleme z” şıkları arasında değişmektedir.

Mekruhluk şıkkının taraftarl arı şu gerekçeye dayanırlar. Bu iki gün (Nevruz ile Mihrican) kâfirler tarafından sayılıp kutlanan günlerdir. Başka günler değil de özellikle bu günlerde oruç tutmak, onların o günlere göstermiş oldukları saygıyı onaylamak tır. Bu yüzden tıpkı cumartesi günü gibi bu iki günde oruç tutmak da mekruhtur .

Bazıları da diyor ki; Nevruz ve Mihrican gibi acem takvimine dayanan, arap takvimi ile belirlenm emiş olan günlerde oruç tutmak mekruhtur . Fakat bu mekruhluk yukarıdaki iki hadisde cumartesi ve pazar günleri için söz konusu ettiği mekruhluk tan farklı niteliktedir. Çünkü, eğer bu tip acem veya eski arap günlerinde oruç tutmak istenirse bu tutum, söz konusu günlerin tekrar hortlayıp yeniden saygınlık kazanmala rına ve yeniden eski prestijle rini elde etmelerin e yol açabilir.

Oysa cumartesi ve pazar günleri için böyle bir tehlike söz konusu değildir. Çünkü bu iki gün, müslüman takvimini n günleridir. 

Bana göre müşriklerin acem veya eski arap takvimine göre belirlenen bayram günlerinde oruç tutmak mekruh, buna karşılık onların arap-İslâm takvimine göre hesap edilen bayram günlerinde -muhalefet amacı ile- oruç tutmak müstehab olur.



SORU : Müslümanlardan hiristiya n nevruzunr da haçı suya atmak (vaftiz) doğum günü, mercimek paskalyası, Nur cumartesi gibi şeyleri yapanların durumu ve onlara bir şey satarak bayramlarına yardımcı olması soruldu. Müslümanlar için bunlardan herhangi bir şey yapmak caiz olur mu olmaz mı?

CEVAP

Hamd Allaha mahsustur.

Müslümanların, herhangi bir şeyde onların bayramlarında yaptıkları yemek, elbise, yıkanma, ateş yakma, geçijm, ibadet veya başka bir adeti ipta etme gibi bir şeyde hiristiya nların benzemele ri helal olmaz. Yemek daveti, ve hediye vermek, onların bayramlarına yardımcı olmak amacı ile onlarla alışveriş etmek, çocukları ve benzerler ini bayramda oyun sahalarına götürmek ve süslenip oraya çıkmak helal olmaz. 
Kısaca, onların alameti (şiarı) olan bir şeyi onların bayramlarında özel olarak yapmalarına izin yoktur. Belki hiristiya nların bayram günü müslümanlara göre diğer günler gibi olup, müslümanlar onlara mahsus olan bir şeyi özel olarak yapamazla r. 
Müslünmanlar kasten ona isabet ettiğinde ise, selef ve haleften bazı gruplar bunu mekruh görmüştür. Zikri geçenleri o günde hususi olarak yapmak ise, bunda alimler arasında bir ihtilaf yoktur. Hatta, Alimlerde n bir grup bu işeri yapanların kafir olduğu görüşüne gitmiştir. Çünkü bunda küfür alametler ini büyük görmek vardır. Alimlerde n bir grup ise "Onların bayram gününde ölmek üzere olan bir hayvanı (bile) kesen kimse sanki domuz kesmiş gibidir" demiştir.
Abdullah bin Amr bin el'as şöyle demiştir: "Kim acemlerin şehirlerini örnek edinir, onların nevruz ve mihrican bayramlarını yapar ve ölünceye kadar onlara benzer ve öldüğünde o halde olursa kıyamet günü onlarla birlikte haşrolunur."
Süneni ebu Davud'da sabit olan Dahhak'tan onun şöyle dediği rivayet edilmiştir. "Allah resulü (SAV)nün zamanında bir adam bevvane denilen yerde kurban kesmeyi adadı. Allah resulü (SAV)ne gelerek ben bevvane de kurban kesmeyi adadım dedi. Bunun üzerine peygamber (SAV) şöyle buyurdu. Orada Allahtan başka, cahiliye putlarından tapınılan put var mıdır? Adam= hayır dedi. Pegyamber (SAV) orada onların bayramlarından bir bayram var mıdır? buyurdu. Adam Hayır dedi. Peygamber (SAV) "adağım yerine getir. Allaha isyan olan adağı yerine getirmek yoktur. Ademoğlunun sahip olduğu şeydede yoktur."buyurdu. 
(58) Bakınız= Süneni Ebi Davud kitab-ül-iman bab= 12, 19, 21, 22

Peygamber (SAV) vefa (yerine getirmede) da vacip olmak asıl olmasına rağmen, orada kafirleri n bayramlarından bir bayram olmadığını kendisine bildirinc eye kadar o kimseye adağını yerine getirmesi için izin vermemiştir. Ve "Allaha isyan olan şeyde adağı yerine getirmek yoktur." buyurmuştur. 
Onların bayramını olduğu bir mekanda hayvan boğazlamak günah olunca bizzat bayramda onlara katılmak nasıl olur? Hatta müminlerin emiri Ömer İbnül hattab sahabe ve müslümanların diğer imamları onlara müslümanların diyarlarında bayramlarım açığa çıkarmamalarını şart koşmuşlardır. 

Onlar bayramlarını evlerinde gizlice yaparlarr dı. Onu müslümanların kendileri açığa çıkarırlarsa nasıl olur? Hatta Ömer İbnül Hattab -Allah ondan razı olsun- şöyle demiştir. "Acemlerin dilini öğrenmeyiniz, onların bayram günlerinde kiliseler inde müşriklerin yanına girmeyin. Çünkü gadap onların üzerine iner."
Sevinç veya başka bir sebeple (kiliseye) giren kimse üzerlerine gadap ineceği için bundan men edince, onların dininin alametler inden olan ve üzerlerine onun sebebi ile gadap inen şeyi yapanın durumu nasıl olur?
Seleften çok kişi Allah Tealanın (onlarki yalan yere şahitlik yapmazlar) 
(59) Furkan suresi ayet= 72
ayeti hakkında bu kafirleri n bayramıdır demişlerdir. Bir şey yapmadan onların bayramlarına katılmak böyle olunca, onların özelliklerinden olan fiilleri yapmak nasıl olur?
Müsned'de ve Sünen'de peygamber (SAV) onun şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir. "kim bir kavme benzemeye çalışırsa o onlardandır." Bir lafızda "Bizden başkasına benzemeye çalışan bizden değildir." 
Bu ceyyid bir hadistir. Adetlerde olsa bile, onlara benzemeye çalışmakta durum bu olunca, bundan daha ileri olan işlerde onlara benzemek nasıl olur?!
İmamların cumhuru onların bayramları ve ibadetler i için kestikler i hayvanları Allahan başkası adına ve tapınılmak için dikilen taşlar için kesilmiş olanlara dahil ederek yemeyi-ya harama yakın mekruh ya da helala yakın mekruh olarak- mekruh kabul etmişlerdir. 
Aynı şekilde hediye veya alışverişle onların bayramlarına yardım etmeyide men etmişler ve şöyle demişlerdir. Müslümanarı hiristiya nlar bayramlarında ihtiyaçları et, kan elbise satmaları helal olmaz. Onlara hayvan emanet olarak verilemez, onların dininden bir şey üzerine onlarla işbirliği yapamaz. Çünkü bu onların şirklerine hürmet etmek ve onların küfürlerine yardım etmektir. Sultanların müslümanları bundan men etmeleri gerekir. Çünkü Allah Teala buyurur ki= (İyilik ve takva üzerine birbirini zle yardımlaşın (işbirliği yapın) günah ve haddi aşmak üzerinde birbirini zle yardımlaşmayın.)
(61) Maide suresi ayet= 2
Sonra bir müslümanın şarap sıkmak ve benzeri şekilde onlara yardım etmesi helal olmaz. Küfrün alametler inden olan bir şeye nasıl yardım edilir? Müslümana onara yardım etmek helal olmayınca onu yapan kendisi olursa nasıl olur? Allah (cc) daha iyi bilir.

Hangi şekilde olursa olsun, kâfirlerin bayramlarını kutlamak câiz değildir.

Hıristiyan bir arkadaşımızın kendi doğum günü münâsebetiyle veya noel bayramı veyahut da yılbaşı münâsebetiyle hazırlayıp bize takdim ettiği ve içerisinde pirinç pilavı, koyun eti veya tavuk eti bulunan yemekten veyahut da bu münasebetle hazırlanan kekten yemenin hükmü nedir?
Örneğin: Yeni yılınız kutlu olsun veya mutlu yıllar demek yerine, inşaallah bu yıl başarılı olmaya devam edersiniz (bu yıl başarınızın devamını dilerim) demek gibi, bu hıristiyan arkadaşımızı, sözlü olarak tebrik etmenin hükmü konusundaki görüşünüz nedir?


Hamd, yalnızca Allah'adır.

Müslümanın, yahudi ve hıristiyanların bayramları münasebetiyle hazırladıkları veya kendisine hediye ettikleri yiyecekten yemesi câiz değildir. Çünkü bu davranış, bu çirkin amelde yahudi ve hıristiyanlara yardım etmek ve bunu onlarla paylaşmak demektir.

Nitekim (12666) nolu sorunun cevabında bu konu açıklanmıştı.

Aynı şekilde müslümanın, yahudi ve hıristiyanların bayramlarını, hangi şekilde olursa olsun, tebrik etmesi câiz değildir. Çünkü bu davranış, onların bayramlarını kabul ve ikrar etmek, onların bu davranışlarına ses çıkarmamak, dînî sembollerini açıkça ifâde etmelerine yardımcı olmak, bid'atlerini yaymak ve bayramlarında onların sevinçlerine ortak olmak demektir. Çünkü onların bayramları, bid'at bayramlardır ve İslâm'ın kabul etmediği bâtıl ve bozuk bir akideyle bağlantılıdır.

Bu konuda (47322) nolu sorunun cevabına bakınız.

Allah Teâlâ en iyi bilendir.
www.islamqa.com