Kurban, teşrik günleri ve kurban bayramında Allah Teâlâ'ya yaklaşmak için kesilen deve, inek ve koyuna denir.Mua yyen bir vakitte, muayyen bir hayvanı ibâdet maksadıyla usûlüne uygun olarak kesme.Sözlükte yaklaşmak anlamına gelen kurban, Allah'a yaklaşmayı Allah yolunda malların feda edilebile ceğini, Allah'a teslimiye ti ve şükrü ifade eder. hicretin ikinci yılında meşru kılınmıştır.
Kurban kesmenin meşrûiyeti Kitap, Sünnet ile sabittir. Allah Teâlâ'nın Kur'ân-ı Kerîm'de; "Rabbin için namaz kıl ve kurban kes" (Kevser, 108/2), Peygamber s.a.s'in de "İmkânı olup da kurban kesmeyen bizim namazgâhımıza yaklaşmasın" (İbn Mâce, Edâhı, 2; Ahmed b. Hanbel, Müsned, II, 321) şeklindeki ifadeleri konunun önemini ortaya koymaktadır.
Fazileti
Tirmizî'nin Âişe (r.a.)'dan rivayetin e göre. Nebi aleyhisse lam şöyle buyurmuştur: «Adem oğlunun, kurban günü amellerin den Allah'a en sevimli geleni, kan akıtması (kurban kesme)dir. Çünkü o, kıyamet günü boynuzları, kılları ve tırnaklarıyla gelir. Kan, yere akmadan önce Allah katında mekanını alır. Kurban kesenler onun kokusu sebebiyle nefis kokarlar.»
Kurban Allah'a yaklaşmak maksadıyla ve yalnız O'nun rızasını kazanmak için kesilir. Allah'tan başkası adına hayvan kesmek haramdır ve bu yola tevessül edenleri Peygamber (s.a.s) "Allah'tan başkası nâmına hayvan kesene Allah lânet etsin " (Müslim, Edâhî, 43-45; Nesâî, Dahâyâ, 34; Ahmed b. Hanbel, a.g.e., I, 108, 118, 152, 217, 309, 317) şeklindeki ifâdeleriyle uyarmıştır.
Hikmeti
Allah, kurbanı, Allah Rasûlü'nün: «Onlar (bayram günleri) ancak yeme, içme ve Allah'ı anma günleridir.» buyurduğu gibi, İbrahim'in anısını ihya ve bayram günü İnsanlara bolluk olsun diye meşru kılmıştır.
Vücûbiyetinin Şartları:
Kurban kesecek kimsenin: Müslüman, olması ve kesmeye gücü gerekir.
Kurbanlık hayvanlar ve bu hayvanlar da aranan Şartlar:
Kurban ancak deve, sığır ve koyundan olur. Bu üç hayvan cinsinden başkasıyla kurban caiz değildir. Allah Sübhanehû şöyle buyuruyor: «Her ümmet için, Allah'ın kendileri ne rızık olarak verdiği kurbanlık hayvanlar (behîmet'ül-en'am)ın üzerine O'nun adını anarak kurban kesmeyi meşru kıldık.» (Hacc: 34)
İğdiş edilmiş hayvanı kurban etmekde bir mahzur yoktur.Ah med'in rivayetin e göre, Ebû Râfi' şöyle demiştir: «Allah Rasûlü iğdiş edilmiş iki alaca koyunu kurban etti. Çünkü koyunun eti daha hoş ve lezzetlid ir.»
Kurban edilecek hayvanlar, koyun, keçi, sığır, manda ve devedir. Vahşi hayvanlar dan kurban etmek caiz değildir. Koyun ve keçinin bir yıllığı kurban edilir. Ancak altı ayını doldurmuş olan kuzu annesinde n ayırdedilemeyecek kadar gösterişli ve semiz ise kurban edilebili r. Oğlak için bu durum geçerli değildir. Sığır ve mandanın iki, devenin ise beş yaşında olanı kurban edilir. Koyun ve keçi bir kişi adına kurban edilebili r. Sığır ve deveye ise birden yediye kadar kişiler ortak olabilir. Ancak ortaklard an her biri müslüman olmalı ve kurban niyetiyle ortaklığa girmiş bulunmalıdırlar. Et yeme maksadıyla ortaklık kurulursa veya birisi et yeme maksadıyla ortaklıkta bulunursa hiç birisinin kurbanı yerine gelmiş olmaz.
Yaradılıştan boynuzsuz, burma, yenini yiyebilen delirmiş hayvan, çok zayıflamamış olan uyuz hayvan, yaradılıştan kulakları küçük olan hayvan, dişlerinin azısı düşmüş veya dişleri olmadığı halde yemini yiyebilen ve otlayabil en hayvanlar dan kurban etmek câizdir.
Bir veya iki gözü kör, kemiğinde ilik kalmayaca k kadar zayıflamış, kesileceği yere gidemeyec ek derecede topal, kulak veya kuyruğunun yarıdan fazlası kesilmiş veya kopmuş, boynuzunu n çoğu kırılmış, memesi kesilmiş, yavrusunu emziremey en, memesi kurumuş veya memelerin den birisi sütten kesilmiş olan koyun-keçi ile, ikisi sütten kesilmiş sığır-deve, dört ayağından biri kesilmiş olan hayvan, burnu kesilmiş, pislik yiyen hayvanlar etindeki pislik temizleni nceye kadar tutulmamış ise kurban olmazlar. "Hayvandan tam olarak, güzelce istifadey e mani olan her kusur kurbana manidir."
Kurbanın Vakti:
Kurban, eyyâm-ı nahr (Kurban kesme günleri) denilen Zilhicce ayının onuncu, on birinci ve on ikinci günleri kesilir. Onuncu gün kesmek daha faziletli dir. Zilhiccen in onuncu günü ikinci fecir doğmadan önce kurban kesmek câiz değildir. İkinci fecirden sonra Zilhiccen in on ikinci günü güneş batıncaya kadar geçen zaman içinde gece ve gündüz kurban kesilebil ir. Bayram namazı kılındıktan sonra kurban kesilebil ir. Kurbanın, bayram günü güneş doğup bayram namazı kılınacak kadar vaktin geçmesinden sonra kesilmesi şarttır. Bundan sonraki üç günde ise gündüz veya gece kurbanı kesmek sahihtir. Bu günlerin bitimiyle kurban kesim vakti sona erer.Berâ' (r.a.)dan rivayete göre, Nebî aleyhisse lam şöyle buyurmuştur: «Bu günümüzde ilk yapacağımız şey, namaz kılmaktır. Sonra döner, kurban keseriz. Kim böyle yaparsa bizim sünnetimize uymuştur. Kim de daha önce keserse, o ancak ailesine takdim ettiği bir et olup, kurban değildir.Ebû Bürde (r.a.) şöyle demiştir: Allah Rasûlü sallallah u aleyhi ve sellem kurban günü bize hutbe vererek şöyle buyurdu: «Kim namazımızı kılar, kıblemize döner ve kurbanını keserse, namaz kılmadan kurban kesmesin.»Buharı ve Müslim'in rivayetin e göre, Rasûl aleyhisse lam şöyle buyurmuştur: «Kim namazdan önce kesmişse, kendisi için kesmiştir. Kim de namaz ve iki hutbeden sonra keserse, kurbanı tamam olmuş ve müslümanlarm sünnetine uymuş olur.»

Bir Ev Halkı İçin Tek Bir Kurban Yeterlidir
Kişi, bir koyun veya keçi kestiği zaman, bu kendisi ve ev halkına yeter. Bir sahabe, kendisi ve ev halkı için bir koyun kurban ederdi.  Bu sünnet-i kifayedir .İbn Mâce ve Tirmizî'nin (a sahih »ley erek) rivayetin e göre, Ebû Eyyûb (r.a.) şöyle demiştir: «Allah Rasûlü'nün zamanında kişi kendi ve ev halkı için bir koyun kurban eder, yerler ve yedirlerd i. Nihayet insanlar birbirine gösteriş yapmaya başladılar da, gördüğün gibi oldular.»
Kurban Nasıl Kesilir?
Kurban kesmek için bıçak önceden bilenip hazırlanır ve hayvanın göremeyeceği bir yere konulur. Sonra hayvan ayakları ve yüzü kıbleye gelecek şekilde sol tarafına yatırılır. Hayvanın sağ arka ayağı serbest kalmak şartıyla diğer ayakları bağlanır. Bundan sonra tekbir ve tehlîl getirilir . Arkasından "Bismillâhi Allâhü ekber" denilerek, hayvanın boynuna bıçak vurulur. Nefes ve yemek boruları ile şahdamarı denilen iki ana damarı kesilir. Hayvan soğumaya bırakılır, kanının akması beklenir ve sonra derisi yüzülür. Hayvanı elinden gelirse, kurban sahibinin kendisini n kesmesi menduptur . Kendisi kesemezse, bir müslümana kestirir.
Kurbanlıktan Faydalanm ak:
Kurban kesildikt en sonra derisi satılmış ise parası tasadduk edilir. Ancak deriden mest, seccade vb. şekilde istifâde edebileceği gibi eve demirbaş eşya almak üzere satmakta da bir sakınca yoktur.Ku rbanın eti konusunda en faziletli tutum üçte birini tasadduk, üçte birini dostlara ikram, üçte birini de evde alıkoymaktır. Kurbanlığa binmek, onunla yük taşımak veya herhangi bir iş için ondan istifade edilebili r. Kurbanın eti, yağı, başı, tüyü, sütü vb.lerini n satışı câiz değildir.Kurbanlık olan hayvan boğazlanmadan önce yavrulars a o da annesiyle beraber kesilir. Bu hüküm kendisine kurban vacip olmadığı halde kurbanlığı satın alıp kendine vacip kılan fakir hakkındadır. Çünkü kurban bizzat o hayvana taalluk etmiştir ki yavrusu da kendisine tabidir. Eğer bu yavru boğazlanmayıp satılırsa parasını tasadduk etmek gerekir.
Kurbanda Vekâlet:
Bir müslüman kurbanını kendisi kesebilec eği gibi bir müslümana da kestirebi lir. Ancak kendisini n kesmesi daha faziletli dir. Kurbanı kestirme konusunda ki izin bizzat ifâde edilebile ceği gibi, izne delâlet eden söz, fiil ve davranışlar da izin sayılır.
Kurbanda müstehap olan şeyler:
Eyyâm-ı nahr'dan önce kurbanlığı bağlamak. Hayvana kurbanlık nişanı takmak, işaretlendirmek. Kesilecek yere güzellikle, eziyet vermeden götürmek. Yemek borusu, nefes borusu ve iki şahdamarını kesmek ve keserken acele davranmak . Boğazlamayı enseden değil boğazdan yapmak. Kendi kurbanını kendisi kesmek, kesemiyor sa müslümana kestirmek . Hayvanı kıbleye karşı kesmek. Hayvan kesilirke n orada hazır bulunmak. Dua etmek ve besmelede n önce veya sonra: "Allahümme minke ve leke salatî nusukî ve mahyâye ve mematî lillahi Rabbil-Alemine lâ şerike lehu ve bizalike Umirtu ve ene mine'l-müslimîn." "Ey Rabbim bu senden ve yine sanadır. Namazım, kulluğum, kurbanım, ölümüm ve dirimim eşi benzeri olmayan âlemlerin Rabbi Allah içindir. Ben bununla emrolundu m ve teslim olanlarda nım" demek. Dua ile besmeleyi birbirind en ayırmak. Kurban bıçağının çok keskin olması. Hayvanı kesildikt en sonra soğumaya ve canın iyice çekilmeye bırakılması. Kurban sahibinin kurban etinden yemesi. Çünkü bu Allah'ın bir ziyafetid ir. Etinden başkalarına vermek.